Առաքելյան Նարեկ

1․Նշիր այն բառը, որն հոմանիշ է փակագծերում տրված դարձվածքին:

ա. մարզվել, զինվել, սպառնալ, տրորել (սուր ճոճել)

բ. սսկվել, հագենալ, բավարավել, չարախոսել (բերանը ջուր առնել)

գ. խրատել, մտապահել, նշանել, ականջին օղ դնել, (ականջին օղ անել)

դ. վերացնել, սիրաշահել, վրդովվել, հագենալ, (սիրտը առնել)

ե. եռանդագին, մոլեգնած, մարած, շիկացած, (կրակ կտրած)

զ. անտեսել, պաշարել, կուտակել, հանգցնել, (ականջի ետևը գցել)

ա.սուր ճոճել-սպառնալ

բ․բերանը ջուր առնել-սսկվել

գ․ականջին օղ անել-խրատել

դ․սիրտը առնել-սիրաշահել

ե․կրակ կտրած-մոլեգնած

զ․ականջի հետև գցել-անտեսել

2.Բառաշարքում ընդգծիր պարզ բառերը:

Կարգ, կատակ, անտեր, կապիկ, վազք, գարուն, տկար, կարիճ, քերիչ, գերան, բարձ, շարան, դիրք, պատճառ, արդուկ, շահույթ, հրաման, հատիկ, հյութ, հնչյուն,  կաղնուտ, ականջ, օրորոց, մրջյուն:

3. Բառաշարքում ընդգծիր անհոդակապ բառերը, ինքդ լրացրու շարքը ևս 5 բառով:

Ծանրակշիռ,  բազմերանգ, կեսբերան, խաղակես, մարգարտաշար, նախօրոք, սեպագիր,  ընդառաջ, ջրամբար, նկարագիր, աներորդի, մարդամոտ, մայրցամաք, ոսպապուր։

4.Բառաշարքում առանձնացրու հոմանիշ բայերի 6 զույգ:

Սփրթնել, ծաղրել, սարսափել, աղաչել, գունատվել, սաստկանալ, հեգնել, ուժեղանալ, իշխել, ահաբեկվել, աղերսել, տիրել:

Սփրթնել-գունատվել

Ծաղրել-հեգնել

Սարսափել-ահաբեկվել

Աղաչել-աղերսել

Սաստկանալ-ուժեղանալ

Իշխել-տիրել

5.Բառաշարքում առանձնացրու հոմանիշ ածականների 6 զույգ:

Լուռումունջ, ազնիվ, մեծամիտ, չնաշխարհիկ, լռելյայն, քաջ, սրտացավ, անկեղծ, չքնաղ, գոռոզ, խիզախ, գթասիրտ:

Լուռումունջ-լռելյայն

Ազնիվ-անկեղծ

Մեծամիտ-գոռոզ

Չնաշխարհիկ-չքնաղ

Սրտացավ-գթասիրտ

Քաջ-խիզախ

Կարդացի <<Գորտը>> պատմվածքը։

Պատմվածքը այն մարդկանց մասին է,ովքեր եսակենտրոն են և մտածում են,որ աշխարհն իրենց շուրջ է պտտվում։Այսպես եմ մտածում,որովհետև պատմվածքի գորտը վստահ էր,որ տիեզերքում անգամ ամեն ինչ իրենց համար է ստեղծված։

Օձի դերը անհրաժեշտ է ստեղծագործության մեջ,որպեսզի գորտի մտածելակերպն ունեցող մարդիկ ժամանակ առ ժամանակ խելքի գան։Թեև օձը այս պատմվածքի մյուս գորտերի համար էլ դաս չեղավ,որովհետև այժմ էլ մտածեցին,թե օձն էլ է ստողծված հենց գորտերի համար։

Հետևյալ դերանունները դիր համապատասխան բաժնում

բոլորը, այնինչ, մի, որը, մի քանի, ինչով, ուրիշ, ամենայն, ոչ ոք, ամենից, նրանցից, ուր, այլ, յուրաքանչյուր ոք, ամբողջ, ոչնչով, մեկից, իրենք, որոշ, դրանից, ոմանք, մեկին, մի քանիսով, ինչ-որ, միմյանց, մեկնումեկը, համայն, ամեն մի, ոչ մի, ինչ-ինչ,ես,մեզնից, իրար, սրանց, ոչինչ,

ոմանց, ողջ, իրեն, այս, ձեր, ամենքը, ոչ մեկից, ուրևիցե,բոլորը,այդքան,ոմն,իմ,իրենց,որևէ,քանի ,որքան ,որերորդ,ինչու

Անձնական-նրանցից,իրենք,ես,մեզնից,իրենք,ձեր,իմ,իրենց

Ցուցական-դրանից,սրանց,այս,այդքան

Փոխադարձ- միմյանց, մեկնումեկը,իրար

Հարցական, հարաբերական-որը,ինչով,ուր,քանի,որքան,որերորդ,ինչու

Որոշյալ-բոլորը ,ամենայն,ամենից,յուրաքանչյուր ոք,ամբողջ,համայն,ամեն մի,ողջ,ամենքը,բոլորը

Անորոշ-այնինչ,մի,միքանի,մեկին ուրիշ,այլ,մեկից,որոշ,ոմանք,մի քանիսով,ինչ-որ,ինչ-ինչ,ոմանց,ուրևիցե,ոմն,որևէ

Ժխտական-ոչ ոք,ոչնչով,ոչ մի,ոչինչ,ոչ մեկից

1)Басня — это короткое  литературное произведение, которое обычно содержит нравоучение или мораль. В баснях часто действуют животные, наделенные человеческими чертами, и их истории иллюстрируют определенные жизненные уроки или социальные проблемы.

Сказка — это более длинное и сложное произведение, которое может включать в себя элементы фантастики, волшебства и приключений. Сказки часто рассказывают о героях, их путешествиях и испытаниях, а также могут содержать элементы морали, но они не всегда являются основной целью.

Мораль басни  «Лиса и Виноград»- заключается в том, что, чтобы добиться поставленной цели, нужно к ней стремиться и прилагать усилия. Лиса же в этой басне ходила вокруг винограда кругами и практически ничего не сделала, чтобы его достать.

Мораль басни «Человек и Лев» Эзопа заключается в том, что честность важнее хвастовства.

Мораль басни  «Гусыня, несущая золотые яйца» — заключается в том, что люди корыстолюбивые, льстясь на большее, теряют и то, что имеют.

2)Как изменилось использование воды в городах с появлением водопровода?

С появления водопровода каждый из нас тратит в день ведер воды.

Почему в старину парижане тратили воду экономно?

Потому что было мало воды. 

Какие факторы сделали людей более здоровыми и крепкими в сравнении с прошлым?

Водопроводный кран, кусок мыла, чистая одежда.

3) Вставьте пропущенные буквы.

Осень в лесу.

Наступила поздняя осень. Стоит ненастная погода. Всё чаще дует резкий осенний ветер. С синего неба посылает солнце прощальные лучи. Как хорош лес осенью! Воздух свеж. Жёлтые, оранжевые, багровые листья тихо падают с чёрных деревьев и медленно опускаются на холодную землю. Тишину спящего леса не нарушает пение птиц, потому что они улетели на юг. В аллеях сада стало пусто, бесшумно. А ведь здесь летом было так радостно, чудесно! Из окрестных парков слетались сюда птицы на праздничный концерт. Осенью лес похож на терем расписной. Хорошо устроиться под белоствольной берёзкой и долго рассматривать золотые краски леса, лиловый краешек неба. Тихо, уютно. В необъятных чащах леса можно укрыться от осеннего ветра. На душе легко и спокойно.

1)Басня — это короткое  литературное произведение, которое обычно содержит нравоучение или мораль. В баснях часто действуют животные, наделенные человеческими чертами, и их истории иллюстрируют определенные жизненные уроки или социальные проблемы.

Сказка — это более длинное и сложное произведение, которое может включать в себя элементы фантастики, волшебства и приключений. Сказки часто рассказывают о героях, их путешествиях и испытаниях, а также могут содержать элементы морали, но они не всегда являются основной целью.

Мораль басни  «Лиса и Виноград»- заключается в том, что, чтобы добиться поставленной цели, нужно к ней стремиться и прилагать усилия. Лиса же в этой басне ходила вокруг винограда кругами и практически ничего не сделала, чтобы его достать.

Мораль басни «Человек и Лев» Эзопа заключается в том, что честность важнее хвастовства.

Мораль басни  «Гусыня, несущая золотые яйца» — заключается в том, что люди корыстолюбивые, льстясь на большее, теряют и то, что имеют.

2)Как изменилось использование воды в городах с появлением водопровода?

С появления водопровода каждый из нас тратит в день ведер воды.

Почему в старину парижане тратили воду экономно?

Потому что было мало воды. 

Какие факторы сделали людей более здоровыми и крепкими в сравнении с прошлым?

Водопроводный кран, кусок мыла, чистая одежда.

3) Вставьте пропущенные буквы.

Осень в лесу.

Наступила поздняя осень. Стоит ненастная погода. Всё чаще дует резкий осенний ветер. С синего неба посылает солнце прощальные лучи. Как хорош лес осенью! Воздух свеж. Жёлтые, оранжевые, багровые листья тихо падают с чёрных деревьев и медленно опускаются на холодную землю. Тишину спящего леса не нарушает пение птиц, потому что они улетели на юг. В аллеях сада стало пусто, бесшумно. А ведь здесь летом было так радостно, чудесно! Из окрестных парков слетались сюда птицы на праздничный концерт. Осенью лес похож на терем расписной. Хорошо устроиться под белоствольной берёзкой и долго рассматривать золотые краски леса, лиловый краешек неба. Тихо, уютно. В необъятных чащах леса можно укрыться от осеннего ветра. На душе легко и спокойно.

II. (2) Տանից մինչև դպրոց եղած հեռավորությունը 900մ է: Տղան այդ ճանապարհ անցավ 15 ր-ում: Ի՞նչ միջին արագությամբ էր շարժվում տղան.
1.60մ/վ
2. 1մ/վ
3 .15մ/վ
4. 10մ/վ III.
III. (3) Երկիրը Արեգակի շուրջը պտտվում է 108000կմ/ժ արագությամբ: Այդ արագությունը արտահայտեք մ/վ-ով.
30000մ/վ+ 2. 1800000մ/վ 3. 108մ/վ 4. 180մ/վ 5. 30մ/վ
V=108000կմ/ժ
V(մ/վ)=? V=108000կմ/ժ=108000x(1000մ։3600վ․)=30000մ/վ

Պատ՝․ 1։
1. ՅՕՕՕՕմ/վ
2. 1800000մ/վ
3. 108մ/վ
4. 180մ/վ
5. ՅՕմ/վ IV.
(4) «Լենին» ատոմային սառցահատը 1ժ-ում անցնում է 33,5կմ ճանա[1]պարհ: Հաշվեք սառցահատի արագությունը.

S=33,5կմ (1կմ=1000մ)=33500 մ

t=1ժ(1ժ=3600վ․)

V(մ/վ)=? 1000×33,5=33500 33500:3600=9,3մ/վ
1. «15մ/վ
2. «20մ/վ
3. «13,4մ/վ
4. * 9,3մ/վ

5. «12,5մ/վ V.
(5) Ավտոբուսում նստած ուղևորը նշում էր այն ժամանակամիջոցները, որոնց ընթացքում ավտոբուսը անցնում էր ճանապարհի եզրերին՜ իրարից 1 կմ հեռավորության վրա տեղադրված սյուների միջև եղած հեռավորությունները: Պարզվեց, որ առաջին 1կմ այն անցավ 70վ-ում, երկրորդը 80վ, իսկ երրորդը’ 50վ-ում: Հաշվեք ավտոբուսի միջին արագությունը.
t=t¹70.t²80.t³50
s=s²=s³=1կմ
v(մ/վ)=? 3կմ=3000մ․ 70+80+50=200վ․ 3000։200=15մ/վ
1  5մ/վ
2. 18մ/վ
 3 .7,5մ/վ
4. 15մ/վ
5. 5,4մ/վ
Տարբերակ 2 I.
(1) Ուղղագիծ հավասարաչափ շարժման ժամանակ մարմնի արագությունը ցույց է տալիս.
1. այն ժամանակը, որի ընթացքում մարմինը անցնում է միավոր ճանապարհ.
2. ինչ ճանապարհ է անցել մարմինը միավոր ժամանակում
3. ինչ ճանապարհ է անցնում մարմինը իր շարժման ընթացքում
 
II. (2) Հեծանվորդը 10ր-ում անցավ Յկմ: Ի՞նչ արագությամբ էր շարժվել հեծանվորդը.

S=3կմ=3000մ
t=10ր=600վ
_______
V(մ/վ)—?

V=s/t=3000մ/600վ=5մ/վ
Պատ՝․ 2։

1. 3Օմ/վ
2. 5 մ/վ
3 .0,5մ/վ
4 .3 մ/վ
5 .50մ/վ
III. (3) Այլ մոլորակներ թռչելու համար նախատեսված տիեզերական

հրթիռները, պետք է Երկրի նկատմամբ ունենան 41760կմ/ժ արագություն: Արտահայտեք այդ արագությունը մ/վ-ով.
V=41760կմ/ժ=41760000մ/3600վ=11600մ/վ

1- 15մ/վ
2. 200մ/վ
3. 11600մ/վ
 4. 15մ/վ
5. 8900մ/ վ

IV. (4) Ռուսաստանում առաջին ջերմաքարշը պատրաստել են Չերեպանով եղբայրները 1834թ: Հենց իրենք էլ կառուցել են առաջին երկաթգիծը՜ մոտավորապես 860մ երկարությամբ: Հաշվեք շոգեքարշի արագությունը’ իմանալով, որ նա ամբողջ ճանապարհը անցնում էր 3,5ր-ում.
S=860մ
t=3,5ր=210վ
_______
V(մ/վ)—?
V=S/t=860մ/210վ=4.1 մ/վ

1. » 4.1 մ/վ
2. 20մ/վ
3. 3,5մ/վ
 4. 8,5 մ/վ
5. * 9,3մ/վ
V. (5) Հեծանվորղը 10ր-ում անցավ 2400մ, հետո’ 1ր-ի ընթացքում թեք ճանապարհով, անցավ 900մ, իսկ այնուհետև անցավ ևս 1200մ 4ր-ի ընթացքում: Հաշվեք հեծանվորդի միջին արագությունը.
S₁ =2400մ
t₁=10ր=600վ
S₂ =900մ
t₂=1ր=60վ
S₃ =1200մ
t₃=4ր=240վ
__________
V(մ/վ)—?
V=S/t=S₁+S₂+S₃ / t₁+t₂+t₃=4500մ/900վ=5մ/վ
Պատ՝․ 1։
1. 5մ/վ
2. 18մ/վ
3. 7,5մ/վ
4. 15մ/վ
5. 5,4մ/վ

Տարբերակ 3 I. (1) Որպես արագության միավոր ընդունում են այն… արագությունը, որի դեպքում մարմինը 1վ-ում անցնում է 1մ ճանապարհ.

1. շարժման…
   2. հավասարաչափ շարժման…
   3. անհավասարաչափ շարժման…
   II. (1) Երբ խոսում են անհավասարաչափ շարժման մասին, ի՞նչ արագություն են նկատի ունենում. 1. հավասարաչափ շարժման արագությունը
   2. անհավասարաչափ շարժման արագությունը
    3. միջին արագությունը
   III. (3) Աստղաթիռը, որը նախատեսված է Արեգակնային համակարգից դուրս գալու համար, պետք է ունենա Երկրի նկատմամբ 61200 կմ/ժ արագություն: Այդ արագությունը արտահայտեք մ/վ-ով.

1. 3ՕՕՕՕմ/վ
2 .690մ/վ
 3. 150մ/վ
4. 17000մ/վ
5. 11600մ/վ
 IV. (4) Մարդատար գնացքը, շարժվելով հավասարաչափ, 10ր-ում անցնում է 15կմ: Հաշվեք գնացքի արագությունը.
1. 15մ/վ
2 .200մ/վ
 3 .25մ/վ
4. 150մ/վ
5. 10մ/վ V.

 (5) Զբոսաշրջիկները ճանապարհի առաջին կիլոմետրը անցան 10ր-ում, երկրորդը’ 11ր-ում, երրորդը’ 12ր, 20վ-ում: Հաշվեք զբոսաշրջիկների շարժման միջին արագությունը.
1. 5մ/վ

2. 1,8մ/վ
3 % վ
4. 15.մ/վ
5. 1.5մ/վ

Տարբերակ 4

. (1) Անվանեք արագության միավորները.
1. 1սմ, 1 մ, 1 կմ
2. 1վ, 1ր,1ժ
3. 1սմ/վ,1մ/վ, 1 կմ/ժ
II. (3) Պարաշյուտիստը 1200մ բարձրությունը իջավ 5ր-ի ընթացքում: Հաշվեք նրա միջին արագությունը.
1 .60մ/վ
2 .2,4մ/վ
3 .240մ/վ
4 .4.մ/վ
 III. (3) Գերձայնային մարդատար ինքնաթիռը կարող է զարգացնել 2520կմ/ժ արագություն: Այդ արագությունը արտահայտեք մ/վ-ով.
1. 3ՕՕմ/վ
 2. 700մ/վ
3. 150 մ/վ
4. 170մ/վ
5. 900մ/վ IV.
(4) Քարշակային մոտորանավակը Յժ-ում անցավ 54կմ: Հաշվեք մոտո[1]րանավակի արագությունը.
1. 18մ/վ
2 .5մ/վ
3. 3մ/վ
4. 15մ/վ 5. 5,9մ/վ V.
 (5) Հետիոտնը առաջին րոպեում անցավ 100մ, երկրորդում’ 90մ, երրորդ րոպեում՜ 80մ: Հաշվեք հետիոտնի միջին արագությունը.
 1 .90մ/վ
2 .2մ/վ
 3 .9մ/վ
 4. 1,5մ/վ
 5. 1,2մ/վ
 5. Շարժման ճանապարհի և ժամանակի հաշվարկը
 Տարբերակ 1
I. (2) Իչքա՞ն ժամանակում հեծանվորդը կանցնի 250մ’ ունենալով 5մ/վ արագություն.
 1. 1250վ
2 .20վ
 3. 50վ
4. 3Օվ
II. (2) Նավակը ի՞նչ հեռավորության վրա կգտնվի նավահանգստից շարժումը սկսելուց 15վ հետո, եթե նա շարժվում է գետի հոսանքով: Ջրի հոսանքի արագությունը 4մ/վ է.
1- 3Օմ
2. 40մ
3. 50մ
4. 60մ
 III. (3) Գնացքը շարժվում է 60կմ/ժ արագությամբ: Նա ի՞նչ հեռավորություն կանցնի 1,5ժ-ում.
1 .120կմ
2. 80կմ
3 .90կմ
4. 150կմ Տ

IV. (4) Դիտորդը կայծակի փայլատակումը տեսնելուց 5վ-ն հետո լսեց որոտի ձայնը: Ի՞նչ հեռավորության վրա տեղի ունեցավ կայծակը, եթե ընդունենք, որ լույսը տարածվում է համարյա ակնթարթորեն, իսկ ձայնի արագությունը 0,34կմ/վ է.
1.170մ
2. 68մ
3. 1700մ
4. 345մ
5. 335մ
V. (4) Արհեստական արբանյակը Երկրի շուրջը մեկ պտույտի ընթացքում անցավ է 43200կմ: Ինչքա՞ն ժամանակում նա մեկ լրիվ պտույտ կատարեց Երկրի շուրջը, եթե նրա արագությունը 8000մ/վ է. 1.2100վ
2. 3600վ
3. 5400վ
4. 8000վ
5. 540վ
Տարբերակ 2 I. (2) Ինչքա՞ն ժամանակում ինքնաթիռը, շաժվելով 200մ արագությամբ, կանցնի 3ՕՕՕմ ճանապարհը.
 1.150վ
2. 15վ
3 .6000վ
4 .60վ
II. (2) Գնացքը շարժվում է 80կմ/ժ արագությամբ: Ի՞նչ ճանապարհ կանցնի գնացքը 4Ժ ֊ում.
1 .20կմ
2 .160կմ

3 .320կմ
4 .240կմ
III. (3) էլեկտրաքարշը շարժվում է 90կմ/ժ արագությամբ: Ինչքա՞ն ճանապարհ նա կանցնի 40վ-ում.
1.100մ
 2 .360մ
3 .3600մ
4. 1ՕՕՕմ
IV- (4) Ինչքա՞ն ճանապարհ կանցնի մետրոյի գնացքը 2,5ժ-ում, եթե նրա արագությունը 20մ/վ է.
1. 18կմ
2. 3կմ
3 .28,8կմ
 4 .48կմ
V. (5) Մագնիսական ժապավենի արագությունը հավասար է 0,095մ/վ: Որքա՞ն ժամանակ կպահանջվի 200մ երկարությամբ ժապավենի վրա եղած ձայնագրությունը վերարտադրելու համար.
 1. * 31,7ր
2. ® 35ր
3. *21ր
4. *19ր

Պարբերական տասնորդական կոտորակ։

Անվերջ թվանշաններից կազմված տասնորդական կոտորակը կոչվում է պարբերական տասնորդական կոտորակ։

1/3=0,3333

Վերջավոր քանակությամբ թվանշաններից բաղկացած տասնորդական կոտորակները կոչվում են վերջավոր տասնորդական կոտորակ։

Այն անվերջ տասնորդական ½=0,5 կոտորակը, որի գրության մեջ ինչ-որ պահից սկսած կրկնում է նույն արտահայտությունը կոչվում է  անվերջ պարբերական տասնորդական կոտորակ կամ ավելի կարճ պարբերական կոտորակ։

Կրկնվող արտահայտությունը կոչվում է կոտորակի պարբերական իսկ  պարբերության թվանշանների քանակը կոչվում է կոտորակի պարբերության երկարություն։

Վարժ․ 4

Կոտորակը ներկայացե՛ք վերջավոր կամ անվերջ պարբերական կոտորակի տեսքով․

Ա) 2/3=0,6666…=0,6

Բ) 15/6=2,5

Գ) 11/9=1,2222…=1,(2)

Դ)19/11=1,72727272…=1,(72)

Ե)37/30=1,23333…1,2(3)

Զ)5/3=1,6666…=1,(6)

Է) 17/6=2,8(3)

Ը) 42/28=1,5

Թ) 72/540=0,13333…0,1(3)

Ժ)-1 23/35=-12/35=034285714….=0,3(4285714)

Վարժ․5
Պարզե՛ք՝ տրված թվի տասնորդական գրառումը վերջավո՞ր է թե՞ անվերջ․

Ա) 3/5=0,6 վերջավոր է

Բ) 1/ 2²x5=1/20=0,05  վերջավոր է
Գ) 6/15=0,4 վերջավոր է

Դ)14/70=0,2  վերջավոր է
Ե)23/29=0,7931… անվերջ է
Զ) 101/6=16,8333… 16,8(3) անվերջ է

Է) 255/6=42,5 վերջավոր է

Ը) 12/143=0,083916…0,(083916) անվերջ է

Թ) 72/540=0,1333…=0,1(3) անվերջ է

Վարժ․7

Համեմատեք թվերը

1. 29,4>24,9
2. 17,8>17,78
3. -4,6>-5,1
4. 8,6<8,601
5. 2,4>2,39
6. 5,10>5,(10)
7. 7,(24)<7,2(42)
8. -1,(2)>-1,3

Վարժ․8  Պարբերական կոտորակը վերածեք ռացիոնալ թվի.

71.(8)=81,888…x10=71,(8)x10=718,8888…/71,8888= =647,0000

10x-x=647
x=647/9=71 8/9

21,(4)=21.4444×10=21.(4)x10=214,(4)

214,4444…-21,4444…=193,000

10x-x=214(4)-21,(4)
10x-x=193
9x=193
x=193/9=21 4/9

21(4)=21 4/9

-4,(5)=-4,5555…x10=-4,(5)x10=45,5555…=45(5)

45,5555-4,5555=-41,0000

10x-x=45,(5)-4,(5)

10x-x=41

9x=41

1x=41/9=-8 1/9

-4,(5)=- 8 1/9