Առաքելյան Նարեկ

Ջուրը բնության մեջ: Ջրոլորտ: Երկրագնդի մակերևույթի մեծ մասը ծածկված է ջրով:

Երկրագնդի վրա ջրի ծավալի մեծ մասը Համաշխարհային օվկիանո­սի աղի ջրերն են: Միայն չնչին մասը կազմում են ցամաքի, մթնո­լորտի ե կենդանի օրգանիզմների մեջ գտնվող ջրերր:

Մարդուն անհրաժեշտ քաղց­րահամ ջրի ծավալր մեր մոլորա­կի վրա շատ չնչին է, ըստ որում՝ բաշխված է խիստ անհավասա­րաչափ: Մի տեղ ջրի ավելցուկի պատճառով գոյացել են ճահիճ­ներ, իսկ մեկ այլ տեղ ջրի սակա­վության պատճառով առաջացել են անապատներ:

Օվկիանոսի, ցամաքի, մթնոլորտի ե կենդանի օրգանիզմների մեջ գտնվող ջրերր միասին կազմում են Երկիր մոլորակի ջրային թաղանթը՝ ջրոլորտը:

Ջրի հատկությունները: Ջուրր թափանցիկ, անհոտ հեղուկ է: Իր որոշ զարմանալի հատկություններով այն տարբերվում է բնության մեջ եղած մնացած բոլոր նյութերից:

Մաքուր ջուրր սառչում է 0 °C-ում, եռում ե գոլորշի է դառնում 100 ⁰C-ում:

Հայտնի է, որ նյութերը տաքանալիս րնդարձակվում են, դրանց խտությունր փոքրանում է, իսկ սառչելիս սեղմվում են, և խտությունր մեծանում է: Սակայն, ի տարբերություն բոլոր նյութերի՝ ջուրր միակ նյութն է, որի խտությունը պինդ վիճակում (սառույց) ավելի փոքր է, քան հեղուկ վիճակում: Ջրի կարևոր հատկություններից է նաև զանազան նյութեր իր մեջ լու­ծելու ունակությունը: Անցնելով ապարների միջով՝ ջուրր լուծում է զանա­զան նյութեր:

Բնական ջրերր, ըստ դրանց մեջ լուծված աղերի քանակի, լինում են քաղցրահամ և աղի:

Այն ջրերը, որոնք մեկ լիտրում պարունակում են մինչև 1 գրամ լուծ­ված աղեր, կոչվում են քաղցրահամ, իսկ 1 գրամից ավելի աղ պարունակող ջրերը կոչվում են աղի:

Աղի ջրերր պիտանի չեն խմելու և դաշտերի ոռոգման համար: Բոլորովին մաքուր ջրերր նույնպես պիտանի չեն, որովհետև ջրի մեջ բնական վիճա­կում լուծված որոշ քանակությամբ նյութերն անհրաժեշտ են բույսերի և կենդանիների կենսագործունեության ապահովման համար:

Նույնիսկ խմելու համար լավագույն է համարվում այն ջուրր, որի մեկ լիտրը պարունակում է չնչին քանակի լուծված նյութեր, և վնասակար բակ­տերիաներ չի պարունակում:

Ջրի մյուս կարեոր հատկությունր ջերմունակությունն է, այսինքն՝ ջեր­մություն կլանելու և կուտակելու հատկությունը:

Ջուրր սառույց վիճակից հեղուկի և հեղուկից գոլորշու վերածվելիս շրջապատից կլանում է մեծ քանակությամբ ջերմություն: Օրինակ՝ ամառ­վա շոգին քաղաքի վրա տեղացած անձրևը րոպեների րնթացքում կարող է գոլորշանալ՝  շրջապատից կլանելով մեծ քանակությամբ ջերմություն: Որ­պես արդյունք՝ քաղաքի օդի ջերմաստիճանր կարող է մի քանի աստիճա­նով նվազել՝ մեղմացնելով շոգր: Իսկ ջուրր սառույց կամ գոլորշին հեղուկ դառնալիս տեղի է ունենում հակառակ գործրնթացր. կլանված ջերմու­թյունն անջատվում է և հաղորդվում շրջապատին:

Օրինակ՝ ջրավազաններր, ամռանը կուտակելով Արեգակի ջերմային էներգիան, զովացնում են մերձակա տարածքի շոգը, իսկ ձմռանր կուտակ­ված ջերմությունն աստիճանաբար հաղորդում են շրջապատին՝ մեղմելով սաստիկ ցուրտը:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ է ջրոլորտը: Որո՞նք են դրա բաղադրամասերը:
   Օվկիանոսի, ցամաքի, մթնոլորտի ե կենդանի օրգանիզմների մեջ գտնվող ջրերր միասին կազմում են Երկիր մոլորակի ջրային թաղանթը՝ ջրոլորտը
2. Ջրի ի՞նչ հատկություններ գիտեք:
   Ջուրր թափանցիկ, անհոտ հեղուկ է: Իր որոշ զարմանալի հատկություններով այն տարբերվում է բնության մեջ եղած մնացած բոլոր նյութերից:Մաքուր ջուրր սառչում է 0 °C-ում, եռում ե գոլորշի է դառնում 100 ⁰C-ում: Ջրի կարևոր հատկություններից է նաև զանազան նյութեր իր մեջ լու­ծելու ունակությունը: Անցնելով ապարների միջով՝ ջուրր լուծում է զանա­զան նյութեր:
3. Ո՞ր ջրերն են կոչվում քաղցրահամ:
   Այն ջրերը, որոնք մեկ լիտրում պարունակում են մինչև 1 գրամ լուծ­ված աղեր, կոչվում են քաղցրահամ;
4. Ի՞նչ է ջրի ջերմունակությունը: Ինչպե՞ս է դա ազդում կիմայի վրա:
   Ջուրր սառույց վիճակից հեղուկի և հեղուկից գոլորշու վերածվելիս շրջապատից կլանում է մեծ քանակությամբ ջերմություն: Իսկ ջուրր սառույց կամ գոլորշին հեղուկ դառնալիս տեղի է ունենում հակառակ գործրնթացր. կլանված ջերմու­թյունն անջատվում է և հաղորդվում շրջապատին:
5. Ինչո՞ւ ամռան շոգին տեղացած հորդառատ անձրևից որոշ ժամա­նակ հետո շոգը մեղմում է:
   Կլանված ջերմու­թյունն անջատվում է և հաղորդվում շրջապատին:

Упражнение 2. Напишите слова в нужной колонке. Модель:
Это мой учебник Это моя мама Это моё письмо
1.Это мая Сестра. 2. Это мой словарь.

3. Это моё упражнение. 4. Это мой Стол.
   5 Это мой отец. 6 . Это мой карандаш.
4. Это мая ручка. 8. Это моё окно.
5. Это мой тетрадь. 10. Это мой класс.
6. Это мая группа. 12. Это моё слово.
   13.Это мой стул. 14. Это мой кровать.
7. Это мая Шапка. 16. Это мой Тетрадь.
8. Это мой Телевизор. 18. Это мая бабушка.
9. Это мой Текст. 20. Это мой Сын.
   21.Это мая Газета. 22.Это мой преподаватель.
10. Это мая лампа. 24. Это мая комната.
11. Это моё общежитие.26. Это мой друг.
12. Это мая академия. 28. Это моё Место.
13. Это мая Музыка. 30. Это мой дедушка.

А. Упражнение 1. Вместо точек вставьте глагол читать в нужной форме.
Модель: Я — текст. – Я читаю текст.

1. Ты читаешь текст.
2. Он читает упражнение.
3. Она читает журнал.
4. Мы читаем газеты.
5. Вы читаете слова.
6. Они читают книги.
   Упражнение 2. Напишите, кто читает.
   Модель: … читаю текст. – Я читаю текст.
7. ты читаешь текст.
8. он читает упражнение.
9. она читает журнал.
10. мы читаем газеты.
11. вы читаете слова.
12. они читают книги.
    Упражнение 3. Вместо точек вставьте глагол повторять в нужной форме.
    Модель: Мы … текст. – Мы повторяем текст.
13. Он повторяет урок.
14. Вы повторяете правило.
15. Она повторяет слова.
16. Я повторяю упражнение.
17. Вы повторяете грамматику.
18. Они повторяют глаголы.

1. Ի՞նչ է Համաշխարհային օվկիանոսը: Որո՞նք են դրա մասերը:
   Երկրագնդի միասնական, ընդարձակ ջրային տարածությունը որը ողողում է մայրցամաքների և կղզիների ափերը կոչվում է Համաշխարհային օվկիանոս:
   Դրանց մասերն են Խաղաղ, Ատլանտյան, Հնդկական և Հյուսիսային Սառուցյալ : 
   
2. Ի՞նչ են ծովը, ծովածոցը և նեղուցը: Բերեք օրինակներ:
   Ծովերն օվկիանոսի այն մասերն են, որոնք խորացել են ցամաքի մեջ, օվկիանոսներից տարբերվում են հատակի ռելիեֆով, բուսական և կենդանական աշխարհով: Օրինակ, Միջ­երկրական ծովը, Սև ծովը և այլն:
   Օվկիանոսի կամ ծովի այն մասերր, որոնք առավել շատ են ներթա­փանցել ցամաքի մեջ, կոչվում են ծովածոցեր: Օրինակ, Բենգալյան ծոցր:
   Ջրային ավազաններն իրար միացնող կամ ցամաքներն իրարից բա­ժանող բնական ջրային նեղ տարածքներր կոչվում են նեղուցներ: Օրինակ՝ Ջիբրալթարի նեղուցը:
   
3. Ի՞նչ են կղզին և թերակղզին: Բերեք օրինակներ:
   Ցամաքի համեմատաբար փոքր տարածքներր, որոնք բոլոր կողմերից շրջապատված են ջրով, կոչվում են կղզիներ:
   Թերակղզիները ոչ բոլոր կողմերով են շրջապատված ջրով: Դրան մի կողմով միացած են ցամաքին:
   
4. Ինչպե՞ս է փոփոխվում օվկիանոսի ջրի ջերմությունը: Որքա՞ն է ջրի աղիությունը:
   հասարակածային շրջանի ջրերն են ջերմաստիճանը 28-30 ⁰C է:Դեպի բևեռներ ջրի ջերմաստիճանն աստիճանաբար նվազում է և մերձբևեռային շրջաններում դառնում -1-ից -2⁰ C:
   րի մեկ լիտրում պարունակվում է միջինը 35 գ աղ (35 գ/լ)աղ^:

Письмо для дед мороза

Здравствуйте Дедушка Мороз!
Я хорошо учусь, стараюсь помогать маме, но у меня очень много занятий и кружков. Дедушка Мороз, подари мне,пожалуйста, энциклопедию про животных, я люблю их изучать. Поздравляю тебя С новым годом!

 Ex 7-p.107

1. What time did   you get up?

I get up at 6.30.

•  

What did   you have for breakfast?

I had eggs for breakfast.

• Did   you have a shower in the morning?

I had a shower at 7.15

• What time did   you go to school?

I went to school at 8.00 o’clock.

•   Did   you go by bus to school?

  No, I don’t. I went to school by car.

•  What did you eat for lunch?
  I ate rice for lunch.
• Did you eat a sandwich?
  Yes, I did. I ate a sandwich.
• When did you come back home from school?

I came back home at 6:30.

•  Did you do your homework in the afternoon?

Yes, I did. I did my homework at school.

1. What time did you sleep at night?

       I slept at 10:30 at night.