Առաքելյան Նարեկ

ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ՎԱՐԺՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

1. Քիմիական տարրերի ո՞ր հատկանիշն է վերցրել Դ.Ի.Մենդելեևը որպես տարրերի համակարգման հիմք:
   Մենդելեևը համակարգային հիմք ընդունեց տարրի ատոմային կշիռը որպես ճշգրիտ չափելի ու կասկած չհարուցող հիմնարար քանակական հատկանիշ։
2. Ինչո՞ւ է Մենդելեևի կողմից հայտնագործված օրենքն անվանվում պարբերական, ի՞նչ իմաստ է դրված այդ անվանման մեջ:
   Մենդելեևը բացահայտեց, որ որոշակի թվով տարրերից հետո նկատվում է հատկությունների կրկնություն, այսինքն՝ ատոմային կշռի մեծացման հետ տարրերի շարքում հստակ դիտվում է հատկությունների պարբերույթուն։
3. Ցեզիում քիմիական տարրն իր հատկություններով նման է նատրիում տարրին: Գրե՛ք ցեզիումի օքսիդի, հիդրօքսիդի, ֆտորիդի և քլորիդի բանաձևերը:
   Ցեզիումի օքսիդ-Cs₂O
   Ցեզիումի հիդրօքսիդ-CsOH
   Ցեզիումի ֆտորիդ-CsF
   Ցեզիումի քլորիդ-CsCl
4. Յոդ քիմիական տարրը հալոգեն է: Գրե՛ք այդ տարրի առաջացրած պարզ նյութի և ջրածնային միացության բանաձևերը:
   HI
5. Լրացրե՛ք բաց թողած բառակապակցությունը.
   Քիմիական տարրերի առաջացրած պարզ նյութերի, ինչպես նաև միացությունների ձևերն ու հատկությունները պարբերական կախման մեջ են այդ տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածների մեծությունից:
   
   
   

Իսահակ Նյուտոնը ծնվել է ֆերմերի ընտանիքում: Մաթեմատիկական հետազոտությունների հիմնական մասը Նյուտոնը կատարել է ուսանողական տարիներին: Նա 23 տարեկանում մշակել է (Գ. Լայբնիցից անկախ) դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հաշիվը, ստացել ֆունկցիան շարքի վերածելու բանաձև (հետագայում կոչվել է Նյուտոն-Լայբնիցի բանաձև):

Նա այդ ժամանակ է հայտնագործել նաև Տիեզերական ձգողության օրենքը: Հանրահայտ լեգենդն կա այն մասին, թե ձգողականության օրենքը Նյուտոնը բացահայտել է` հետևելով ծառի ճյուղից խնձորի անկմանը։ Առաջին անգամ «Նյուտոնի խնձոր» արտահայտությունը մանրակրկիտ նշում է Նյուտոնի կենսագիր Վիլյամ Ստյուկլին «Հիշողություններ Նյուտոնի կյանքի մասին »: 

Ընթրիքից հետո եղանակը տաքացավ, մենք դուրս եկանք այգի և խնձորենու ստվերի տակ խմեցինք թեյ։ Նյուտոնն ասաց ինձ, որ ձգողականության մասին միտքը իր գլխում ծագեց, երբ նա հենց նույն ձևով նստած է եղել ծառի տակ։ Նա բարձր տրամադրություն ուներ, երբ անսպասելի ճյուղից ընկավ խնձոր։ «Ի՞նչու են խնձորները միշտ ընկնում գետնին ուղղահայաց»,- մտածեց նա։

Պրիզմայի օգնությամբ տարրալուծելով սպիտակ լույսը՝ Նյուտոնը բացահայտել է, որ այն 7 տարբեր գույների լույսերի խառնուրդ է: Նյուտոնն առաջինն է կառուցել հայելային աստղադիտակ՝ ռեֆլեկտոր: Դրանով հետագայում աստղագետները հայտնաբերեցին գալակտիկաներն ու կարմիր շեղման երևույթը: Ընդհանրացնելով ֆիզիկայի և աստղագիտության բնագավառում իր կատարած հետազոտությունները՝ Նյուտոնն ստեղծել է տարածության և ժամանակի նոր պատկերացումները, որոնք կազմում են դասական ֆիզիկայի հիմքը: Ֆիզիկայում և մաթեմատիկայում լայնորեն հայտնի են նաև Նյուտոնի օղակներ, Նյուտոնի երկանդամ հասկացությունները: Նյուտոնի անունով են կոչվել խառնարաններ Լուսնի և Մարսի վրա, նրա պատկերով Անգլիայում հատվել է մետաղադրամ:Միավորների միջազգային համակարգում Նյուտոնի անունով՝ Նյուտոն (Ն) է կոչվել ուժի միավորը:

дательного падежа.

1. Марине  нравится Том.

2. Тому нравится Марина.

3. Веронике  нравится Патрик.

4. Патрику  нравится Камилла.

5. Камилла каждый день звонит Пьеру

по телефону.

6. Нале нравится Хуан.

7. Хуану нравится русская балерина

Анастасия Волочкова.

8. Отцу  Лары нравится книга «Доктор

Живаго».

9. Ларе нравится изучать русский язык в Москве.

2. Поставьте существительные в форму дательного падежа.

1. Забронируйте гостиницу по Интернету.

2. Не гуляйте по городу поздно вечером.

3. Не стоит улыбаться продавщице в магазине.

4. Русской женщине всегда говорите

«девушка».

5. В ресторане оставляйте официанту

10–15 % от вашего счёта.

6. Если вы пришли в гости на ужин, говорите хозяйке

 дома, что она прекрасно готовит.

7. По русской традиции за столом говорят тосты.

8. Не спрашивайте русского человека, сколько ему лет.

9. Не говорите русскому человеку, что у

него маленькая квартира.

10. Покажите свой интерес к культурной жизни.

3. Вставьте пропущенные предлоги.

1. Антон Чехов познакомился с Ольгой Книппер _в_ театре _в__ Москве.

2. Она играла главные роли _в___ пьесах Чехова.

3. Антону Павловичу не нравилось жить _в___ Ялте.

4. Он скучал __по___ жене.

5. Сегодня мы говорим __по___ телефону и __по___ скайпу.

4.Соедините две части высказывания.

Актриса очень понравилась писателю. 

Антон Чехов написал жене 433 письма.

Ольга Книппер тоже часто писала  мужу.  

Она говорила ему: «Ты — русский Мопассан».

Писателю не нравилось жить в Ялте.

Антон Павлович скучал по жене.

Сегодня мы говорим по телефону и по скайпу.

5. Запиши словосочетания с данными существительными. Обозначь падеж существительных.

Привет (кому?) брату, сестре.
Радовался (чему?) весне, празднику.
Писать (чем?) пером, мелом.
Рассказывать (о ком?) о лисе, о сове, о еже.
Урожай (чего?) овса, пшеницы.
Рассказ (кого?) ветерана, гостя.

дательного падежа.

1. Марине  нравится Том.

2. Тому нравится Марина.

3. Веронике  нравится Патрик.

4. Патрику  нравится Камилла.

5. Камилла каждый день звонит Пьеру

по телефону.

6. Нале нравится Хуан.

7. Хуану нравится русская балерина

Анастасия Волочкова.

8. Отцу  Лары нравится книга «Доктор

Живаго».

9. Ларе нравится изучать русский язык в Москве.

2. Поставьте существительные в форму дательного падежа.

1. Забронируйте гостиницу по Интернету.

2. Не гуляйте по городу поздно вечером.

3. Не стоит улыбаться продавщице в магазине.

4. Русской женщине всегда говорите

«девушка».

5. В ресторане оставляйте официанту

10–15 % от вашего счёта.

6. Если вы пришли в гости на ужин, говорите хозяйке

 дома, что она прекрасно готовит.

7. По русской традиции за столом говорят тосты.

8. Не спрашивайте русского человека, сколько ему лет.

9. Не говорите русскому человеку, что у

него маленькая квартира.

10. Покажите свой интерес к культурной жизни.

1. Я бизнесмен из Лондона.

2. Пока у меня нет машины, нет дома, нет жены  и нет сына.

3. У Александра есть жена Катя и сын Владик.

4. У неё голубые глаза и светлые волосы.

5. Почему я не из Москвы?

2. Соотнесите полные русские имена и их краткие формы.

                                 МУЖСКИЕ ИМЕНА

Виктор 1                                Дима 7

Борис 2                                 Миша 5

Юрий 3                                 Серёжа 9

Пётр 4                                   Ваня 6

Михаил 5                              Петя 4

Иван 6                                   Юра 3

Дмитрий  7                            Володя 8

Владимир 8                          Витя 1

Сергей  9                              Боря 2

                               ЖЕНСКИЕ ИМЕНА

Екатерина 1                            Вика 4

Анна  2                                     Оля 5

Елена 3                                    Ира 8

Виктория 4                               Настя 9

Ольга  5                                    Аня 2

Галина  6                                  Лена 3

Наталья  7                                Галя 6

Ирина  8                                    Наташа 7

Анастасия 9                              Катя 1

Կարդա՛եւ գրի՛ր պատմվածքի ասելիքը` Վիլյամ Սարոյան. «Դաշնամուր»

Պատմվածքը մի տղայի մասին էր,ով երազում էր դաշնամուր ունենալ,բայց գումար չուներ,որ գներ։Որտեղ դաշնամուր էր տեսնում,մոտենում էր,հիացած նայում ստեղնաշարին և ինչ-որ բան էր հորինում և նվագում։Ովքեր լսում էին նրան,հիանում էին,բայց ինքն ասում էր,որ նվագել չգիտի։

Առաջադրանքներ`

ա. Մեկնաբանի՛ր հետեւյալ հատվածը` «Երբ մարդ փող չունի, ― ասաց Բենը, ― զրկվում է շատ ու շատ բաներից, որոնք ունենալու իրավունքն ունի»։

Երբ մարդը գումար չունի,զրկվում է իր երազանքներից։Ինչպես պատմում էր Թումանյանը,եթե իր ընկեր Նեսոն գումար ունենար,նա էլ շատ արժանավոր և գուցե իրենից ավելի հայտնի կդառնար։

Ըստ իս՝գումարը շատ կարևոր է երազանքներին հասնելու համար,բայց միայն գումարի առկայությունն էլ քիչ է․մարդը պետք է նաև աշխատասեր ու նպատակասլաց լինի,որ իրականանան իր երազանքները։

բ. Առանձնացրո՛ւ պատմվածքի հերոսներին եւ բնութագրի՛ր։

Բենը երազանք ուներ,որ մի օր իր սեփական դաշնամուրն ունենար։Նա սիրում էր երաժշտությունը։Չգիտեր նոտաները,բայց արդեն ստեղծագործում էր։

Ինձ թվում է,որ Բենը շատ կաշխատեր և կգներ այդ դաշնամուրը։

Վաճառողը ևս հավանեց Բենի նվագելը և նկատեց,որ տղան սիրում է դաշնամուր նվագել,դրա համար էլ սիրով առաջարկեց,որ Բենը էլի նվագի։

գ. Բնութագրի՛ր Էմմային: Ո՞րն է այս կերպարի անհրաժեշտությունը պատմվածքում:

Բենն ու Էմման ընկերներ էին։Նա շատ զարմացավ,երբ Բենը սկսեց նվագել։Էմման ասաց,որ ինքը չգիտեր տղայի տաղանդի մասին։Բենը Էմմային ժպտում էր այնպես,ինչպես դաշնամուրի ստեղնաշարին նայելիս։

Էմման էլ համոզված էր,որ Բենը կունենար իր դաշնամուրը և կերջանկանար։

Ձոն մայրիկիս….

1.Համացանցից որոնի՛ր, գտի՛ր մորը նվիրված բանաստեղծություններ, մեկն ընտրի՛ր, կարդա՛, ձայնագրի՛ր կամ տեսագրի՛ր, տեղադրի՛ր բլոգումդ:

Մորս սրտի հետ աշխարհն եմ չափել՝

Էլի մեծ էր նա, մեծ էր ու անգին,

Արև աչքերի լույսն է նա թափել՝

Լուսնյակ դառնալով՝ որդոց օրոցքին…

Եվ հիմա քիչ է, թե աչքերս տամ,

Թե սիրտս հանեմ ու տամ մայրիկիս,

Ախ, մայր երգելուց ինչպե՞ս կշտանամ,

Մայրս պատկերն է մայր հայրենիքիս։

Հովհաննես Շիրազ

2.Ստեղծագործի՛ր

Մայրս…

Մայրս նման է երկնքի աստղերին։

Մեր արեգակն է մայրս…

Նա արեգակի պես շողում և ջերմացնում է մեր տունը։

Մայրական սերն անեզր է…

Միայն մայրն է,որ անվերջ ինձ կսիրի և կների։

Ազգի ապագան մայրերի ձեռքերում է…

Եթե յուրաքանչյուր մայր ճիշտ դաստիարակի իր որդիներին,նրանք էլ կստեղծեն գեղեցիկ աշխարհ։

3.Կարդա՛ Հ. Թումանյանի «Մայրը» պատմվածքը եւ կատարի՛ր առաջադրանքները։

Առաջադրանքներ`

1.Գրի՛ր պատմության ասելիքը։

Պատմությունն ուզում էր ասել,որ կապ չունի՝կենդանի է ,թե՞ մարդ․նրանք էլ են վշտանում իրենց ձագի կորստի պատճառով։Տարբերությունն այն է,որ կենդանիները չեն կարողանում մեր պես խոսել և իրենց վիշտը արտահայտել։Նրանք էլ սիրտ ունեն և ցավ են զգում։

2.Դուրս գրի՛ր պատմող հերոսի զգացողությունները ներկայացնող հատվածները: Ի՞նչ են տալիս այդ զգացողությունները պատմվածքին, ո՞րն է դրանց անհրաժեշտությունը ստեղծագործության մեջ:

Մի գարնան իրիկուն դռանը նստած զրույց էինք անում, երբ այս դեպքը պատահեց։ Էս դեպքից հետո ես չեմ մոռանում էն գարնան իրիկունը։

Մի գարնան իրիկուն էր, որ այս դեպքը պատահեց։ Շատ տարիներ են անցել, բայց ես չեմ մոռանում այն գարնան իրիկունը, երբ ես առաջին անգամ իմացա, որ ծիծեռնակի մայրն էլ մայր է, ու սիրտն էլ սիրտ է, ինչպես մերը։

Մենք այստեղ զգում ենք,որ հեղինակը ցավ է ապրել ծիծեռնակի ձագի կոստի պատճառով։Նրա ապրումակցումը փոխանցվում է մեզ,և  կարդալով այս պատմվածքը՝մենք էլ ենք ցավում կատարվածի համար և հասկանում,որ ծիծեռնակն էլ սիրտ ունի։

3.Գրավոր մեկնաբանի՛ր հետևյալ միտքը. «… Չեմ մոռանում այն գարնան իրիկունը, երբ ես առաջին անգամ իմացա, որ ծիծեռնակի մայրն էլ մայր է, ու սիրտն էլ սիրտ է, ինչպես մերը»։

Այդ դեպքից հետո հեղինակը հասկացավ,որ բոլոր կենդանիներն էլ կարող են ցավալ ձագի կորստի համար։

Կարդա՛Ավետիք Իսահակյանի <<Ծառա Սիմոնը>> պատմվածքը։

Առաջադրանքներ`

1. Գրավոր բացատրի՛ր հետևյալ բառերը`խանում-տիկին,  սպասավոր-տան աշխատող,ծառա,  սրտաբաց-առանց որևէ բան թաքցնելու,  ռոճիկ-աշխատավարձ,  գանգատ-բողոք,  վճռական-համարձակ որոշում ընդունելու մեջ,  սամավար-ինքնաեռ,  աղա-տեր,պարոն,  ֆայտոն-կառք։

2. Ի՞նչ զգացողություն ունեցար, երբ կարդացիր պատմվածքը։

Սկզբում լավ ծիծաղեցի,հետո նրան խղճացի,որ գժվելու չափ հոգնել էր։Մեկ-մեկ ինձ մոտ էլ է լինում,որ չեմ հասցնում բոլոր դասերս անել,քանի որ երկու դպրոց եմ հաճախում։

3.Խորհուրդ տո՛ւր աղային եւ խանումին։

Խորհուրդ եմ տալիս նրանց,որ սպասեն մի գործը ավարտի,հետո մյուսը հանձնարարեն կամ ուրիշ սպասավորներ էլ ընդունեն աշխատանքի։

4. Պատմվածքից առանձնացրո՛ւ հականիշ զույգեր։

Հոգնել-համգստանալ

Տանել-բերել

Գնալ-գալ

5.Պատմվածքի համար նոր ավարտ հորինի՛ր։

Երբ խանումը լսեց Սիմոնի բողոքը,հասկացավ իրենց սխալը և ասաց․

-Սիմո՛ն ջան,ներիր մեզ։Մենք չենք հասկացել՝որքան դժվար է քեզ համար։

Այսօրվանից ամեն շաբաթ,կիրակի կգնաս գյուղ,հանգստացած կվերադառնաս։Իսկ ամռանը մի ամսով արձակուրդ կգնաս։

Սիմոնը տխուր ժպտաց ու գլխով համաձայնության նշան արեց։