430 Կատարե՛ք գործողությունները ․

Ա)  (5453:287)x(627:11)=1083

       1)5453:287=19

       2)627:11=57

       3)19×57=1083

Բ)  (42840:420)x(51376:169)=31008

        1)42840:420=102

        2)51376:169=304

       3) 102×304=31008

Գ) (231840:345)x(3250:325)=6720

   1)231840:345=672

   2)3250:325=10

   3)672×10=6720

Դ)(20028:4)x(242792:1364)=891246

      1)20028:4=5007

      2)242792:1364=178

      3)5007×178=891246

436

Եթե  թիվը  բազմապատկենք 16-ով և   ստացված Արդյունքին գումարենք 80 , ապա կստանանք 400 ։ Գտե՛ք  այդ թիվը։

                    Լուծում

1. 400-80=320
2. 320:16=20

                                            Պատ՝․20:

437 

 Լճափ  էր եկել 317 մարդ։ Նրանցից 222-ը                                                  Մտան ջուրը։ Որոշ ժամանակ անց ջրից                                                                                                                            ափ դուրս եկավ 146 մարդ։ Քանի՞ մարդ եղավ ափին, և քանի՞սը՝ ջրում։    

                           Լուծում

                    1)317-222=95մ․

                    2)222-146= 76մ․

                    3)95+146=241մ․

                                                                                                                                                                                  
                                             Պատ՝․241,76:

439

Գնացքում , որը կազմված է 15 վագոնից, տեղավարում է  բեռներոմ լի 4500 արկղ։

Քանի՞  այդպիսի արկղ կտեղավորվի  9 վագոնում:

                     Լուծում

                1)4500:15=300 արկղ

                2)300×9=2700 արկղ

                                                                                                            
                                             Պատ՝․2700 արկղ:

Տրված բառերը բաժանի՛ր հոմանիշների չորս խմբի:
Երկիր, մազ, դեպք, արշալույս, ծեգ, պետություն, հյուսք, եղելություն, ծամ, թագավորություն, պատահար, վարս, այգաբաց, կայսրություն, հեր, իրադարձություն, միջադեպ, տերություն, լուսաբաց:

Երկիր- պետություն, թագավորություն կայսրություն, տերություն:

Մազ- հյուսք- ծամ, , վարս , հեր

Դեպք- եղելություն, պատահար, իրադարձություն, միջադեպ

Արշալույս- լուսաբաց, ծեգ, այգաբաց:

Ընդգծված բառերն ու արտահայտությունները փոխարինի՛ր տրված հոմանիշներով:

Հետապնդել են նրանց, սարսափ, անցնելիս, ապրում են, կացարան, առատ, գործածում են, նկատել են, հայտնաբերել են, կերակրվում են:

Հիմալայներում, ձյունոտ անտառով գնալիս, գիտական արշավախմբի անդամները տեսել են մորթիներով ծածկված երկու կնոջ; Գիտնականները գնացել են նրանց հետևից և գտել են նրանց բնակարանը, որ քարանձավ է եղել: Պարզվում է, որ 20-րդ դարում դեռ գոյություն ունեն քարանձավային մարդիկ: Նրանք չեն կարողանում օգտվել կրակից, իսկ որպես հագուստ օգտագործում են վայրի կենդանիների մորթիները: Սնվում են հում սնկով, որը կացարանի շրջակայքում շատ է: Քաղաքակիրթ մարդկանց հետ առաջին հանդիպումն ուղեկցվել է վախով ու ծայրաստիճան զարմանքով:

Ընդգծվված բառերը փոխարինի՛ր տրված հոմանիշներով:

Գլուխ, Սորբ գիրք, ազգ, բարկանալ, էլ, ուզել, շինել, իրար, ցրվել, գործածել, հասկանալ:

Աստվածաշնչում- սորբ գիրք է, որ մարդիկ Բաբելոնում ցանկանում են այնքան բարձր աշտարակ կառուցել- շինել, որ կատարը — Գլուխ երկինք հասնի: Աստված զայրանում – բարկանալ է մարդկանց վրա ու խառնում նրանց լեզուները: Մարդիկ այլևս— էլ մեկմեկու խոսքը չեն ընկալում—, հասկանալ, խառնաշփոթություն է առաջանում,

 և ժողովուրդները — ազգ սփռվում— ցրվել են աշխարհով մեկ:
Ուստի <<բաբելոնյան աշտարակաշինություն>> արտահայտությունն օգտագործվում է- գործածել, երբ ցանկանում են բնութագրել խառնաշփոթություն, աղմուկ, անկարգություն:

Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված հոմանիշներից մեկը (ամենահարմարը):

Մեկ էլ, թթի կարմիր շիրան պռոշներին, ներս ընկավ պուճուր տղան՝ շոգից կարմրած …(թշերով, այտերով):
Հյուրը քթի տակ բարի … (հռհռում, քմծիծաղում, ծիծաղում, ժպտում) էր երեխայի շատախոսության վրա:
Առաջ բերեցին նրա …(ազնվատոհմ, վեհազգի, զտարյուն) նժույգը:
Լքված նավը կամաց-կամաց …(սուզվում, իջնում, խորտակվում, ընկղմվում) էր:
Նրա բոլոր հույսերը …(սուզվում, խորտակվում, ընկղմվում) էին:

Սխալ կամ ոչ տեղին գործոծված բառերը գտի՛ր և ուղղիր՝ դրանց հոմանիշները գրելով:

Մի նոր աշակերտ կա մեր դաասարանում:
Հիվանդին լավ նայիր ,որ շուտ լավանա:
Մատանու ակը գլորվեց մինչև անծանոթի կոշիկն ու կանգնեց:

Նայենք մեր շուրջը և կտեսնենք բազմաթիվ իրեր՝ աթոռ, սեղան, գիրք, մատիտ, խնձոր, բաժակ, համակարգիչ, ավտոմեքենա, ծառ, ջրի կա­թիլ և այլն: Այդ բոլորը մարմիններ են: Մարմիններ են նաև Երկիր մոլորակը, գիշերային երկնքում փայլա­տակող աստղերը, մեզ ջերմացնող Արեգակը, կենդա­նիները, բույսերը: Համեմատելով մարմինները՝ կարե­լի է պարզել դրանց միջև եղած նմանություններն ու տարբերությունները:

Բոլոր մարմինները կազմված կամ պատրաստված են նյութերից:

Նյութերը բազմաթիվ են: Դրանք տարբերվում են համով, հոտով, վիճակով, գույնով, այրվելու, ջրում լուծվելու և այլ հատկություններով:

Երկաթը, ոսկին, պղինձը, թուղթը, ջուրը, ապա­կին, ռետինը նյութեր են: Իսկ ահա մեխը, մատանին, գավաթը, տետրը, բաժակը, աթոռը, գնդակը, սառույցը մարմիններ են, որոնք պատրաստ­ված կամ կազմված են վերը նշված կամ այլ նյութերից: Այն թեթև գազը, որով լցված են օդում ճախրող փուչիկները, նույնպես նյութ է: Ինքը՝ փուչիկը, պատ­րաստված է մեկ այլ նյութից՝ ռետինից: Ռետինից պատրաստում են նաև ավտոդողեր և այլ իրեր:

Միևնույն նյութից կարելի է պատրաստել։ Այսպես՝ երկաթից պատրաստում են մեխ, մուրճ, կացին, ապակուց՝ բաժակ, փորձանոթ, ալյումինից՝ հաղորդալար, սպասք, աթոռ, սեղան, փայտից՝ աթոռ, նստարան, գրատախտակ և այլն։

Կարելի է նաև նույն տեսակի առարկաներ պատ­րաստել տարբեր նյութերից։ Օրինակ՝ քանոն կարելի է պատրաստել փայտից, երկաթից, ալյումինից և այլ նյութերից։

Մարմինը կարող է պատրաստված կամ կազմված լի­նել ինչպես մեկ, այնպես էլ մի քանի նյութերից:

Նյութերը սովորաբար լինում են օրգանական և անօրգանական։

Օրգանական նյութերը կենդանի օրգանիզմնե­րի կազմության մեջ մտնող կամ դրանցից ստացվող նյութերն են: Օրինակ՝ բուսական յուղը, կենդանական ճարպերը, շաքարը և այլն։ Օրգանական նյութեր ստա­նում ենք նաև արհեստական ճանապարհով: Օրինակ՝ դեղանյութերը, ներկանյութերը և այլն։ Արհեստական օրգանական նյութերի օգտագոր­ծումը հնարավորություն է տալիս խնայելու որոշ նյու­թերի բնական պաշարները։ Օրինակ՝ ճկազանգվածից պատրաստված սեղանը փոխարինում է փայտե սեղա­նին, արհեստական մորթին՝ բնական մորթուն և այլն։

Մյուս բոլոր նյութերը, որոնք չունեն օրգանական ծա­գում, անօրգանական են: Օրինակ՝ օդը, ջուրը, քարը, ավազը, կավը, կերակրի աղը, ոսկին, երկաթը և այլն։

Առաջադրանք 1

Աղուսակում լրացրեք տանը, դպրոցում, բակում հանդիպող ձեզ ծանոթ մարմինները և նյութերը՝

Մարմիններ	Նյութեր
տետր	փայտ
հեռուստացույց	քար
բանալի	թանաք
սեղան	գազ

Առաջադրանք 2

Թվարկեք քանի նյութից կարելի է պատրաստել բաժակը:

Բաժակ կարելի է պատրաստել կավից, պլաստմասսայից, թղթից, ապակուց։

Առաջդրանք 3

Թվարկեք տանը, դպրոցում, բակում հանդիպող գործիքներ, որոնցով չափումներ են կատարում:

Մետր, քանոն

137 Կատարեք գործողությունները,

       ա) (22+163)X 117=21645

       բ)(58+151)x19=3971

       գ)( 98+15)x13=1469

       դ)  (524- 53)x38=17898

139       Գինու երկու կարաս կա։ Առաջինում կար    100լ գինի։ Երբ նրանից վերձրեցին 30լ գինի, նրա մեջ մնաց երկու անգամ պակաս գինի քան երկրորդում եղածն էր։ Որքա՞ն գինի կար երկրորդ կարասում։

                    Լուծում

            1)20 +56=76

             2) 76 x 7=  532

                             Պատ՝․ 532։

199  Սկյուռը 10 րոպեում ուտում էր 8 ընկույզ։ Քանի՞ րոպեում սկյուռը կուտի 40 ընկույզ։

                               Լուծում

1. 40:8=5
2. 5×10=50

                                                  Պատ՝․50:

201 Երկու հոտում կա 120 ոչխար։ Եթե երկրորդ հոտին ավելացնենք 40 ոչխար, ապա երկու հոտերում ոչխարների քանակները կհավասարվեն։ Քանի՞ ոչխար կա ամեն մի հոտում։

                                                             Լուծում

                            1)120-40=80

                             2) 80:2=40

                             3)40+40=80

                                                Պատ՝․80c:

102   Կիրակի օրը թանգարան այցելեց 70 մարդ, երկուշաբթի՝ 5 անգամ պակա, իսկ երեքշաբթի՝ 2 անգամ պակաս քան երկուշաբթի։ Քանի՞ մարդ այցելեց թանգարան երեքշաբթի օրը։

                         Լուծում

1.  70:5=14 երկոի․
2. 14:2=7 երեք

                                            Պատ՝․7։

103 Թագուհին 36 տարեկան է։ Նա արքայազնից մեծ է 3 անգամ, իսկ արքայադուստրը եղբորից փոքր է չորս անգամ։ Քանի՞ տարեկան է արքայադուստրը։

                              Լուծում

1. 36:3=12 տ
2. 12:4=3 տ

                    Պատ՝․3

104   Լուծեք թվաբանական խաչբառը;

28	—	12	=	16
:		:		+
6	x	2	=	12
=		=		=
4	x	6	=	24

105 Վերանորոգման ժամանակ առաջին սենյակի հատակը ներկելու համար ծախսվել է 9կգ ներկ, իսկ երկրորդ սենյակի հատակի համար՝ 3 անգամ պակաս։ Քանի՞ կգ պակաս ներկ է ծախսվել սենյակի հատակը ներկելիս ։

                           Լուծում

1. 9:3=3 կգ
2. 9-3=6կգ պ․

Պատ՝․6կգ ։

106 Այգում աճող ծառերից 48-ը ծիրանիներ են։ Դեղձենիները ծիրանիներից 6 անգամ պակաս են, իսկ խնձորենիները 11-ով ավելի, քան ծիրանենիներն ու դեղձենիները միասին։ Քանի՞ խնձորենի կա այգում։

                      Լուծում

                    1)48:6=8 դեղ․ 

                     2)48+8+11=67խնձ․

                                        Պատ`.67 խնձ։

107 Երկու հյուսն կատարեցին նկարի միանման շրջանակներ պատրաստելու պատվերը և ստացան 120000 դրամ։ Քանի՞ դրամ ստացավ նրանցից յուրաքանչյուրը, եթե առաջը պատրաստել էր 20 շրջանակ, իսկ երկրորդը՝ 40։

                 Լուծում

      1)    120000:60=2000դ 1

       2)    2000x 20=40000դ

       3)   2000×40=80000դ

                                                Պատ`.80000դ,40000:

46   Կատարեք գործողությունները․

     Դ)  374+350-43= 681

      Ե)  916-24+125= 1017

      Զ) 4810-622+87=4275

      Է) 1115-657 +47=505

      Ը)165-119+1039=1085

      Թ) 1087- 291+2537=1333

47 Առաջին գրքում կա 436 էջ, երկրորդում՝ առաջինից 108 էջով պակաս, իսկ երրորդում՝ երկրորդից 200 էջով ավել։ Քանի՞ էջ կա երրորդ գրքում։

                  Լուծում

          1) 436-108= 328  էջ

           2) 328+200=528 II  գ․

Պատ՝․  528  էջ։

48  Առաջին շտեմարանում կա   3100 պարկ ցորեն, իսկ երկրորդում՝ 750 պարկով ավել։ Քանի՞ պարկ ցորեն կար երկրորդ շտեմարանում, եթե այնտեղ եղած պարկերի քանակը    1130-ով պակաս էր քան առաջին և երկրորդ շտեմարաններում միասին եղածը։  

                          Լուծում

                       1)3100+750=3850

19     

              Լուծում

1. 62+15=77կմ   II օրը
2.  62+77=139    2  օրում

                       Պատ՝․139 կմ:

         Լուծում

20            

                 Լուծում

            1)1920+2053=3973 աղ տղ

            2)   5632-3973=1659 երխա     

                         Պատ՝․1659 երխա ։

24

               Լուծում

            1) 15-7+10=8 ծ․

             2) 19-7+10=22 ծ․

             3)  8+22=30 ծ․

                           Պատ՝․30 ծիտիկ։

26

                      Լուծում

                  1)  258+49=307
                  2)  307-101=206

                                      Պատ՝․206:

27

                  Լուծում

              1)176+167=343

              2)512-343=169

                                  Պատ՝․169:

28    

                Լուծում

         1)   120+90=210

          2)   350-210=140   II -140

                                    Պատ՝․140։

30

                        Լուծում

1. 264-82=182
2. 305+82=387
3. 387-117=270
4. 182+117=299

         Պատ՝․299

Once there lives a cat. She thinks, “The lion is the strongest of all the animals. It is good to have strong friends. I shall(will) go to the lion and make friends with him”.
So  the lion and the cat become friends for many, many days.
Once they go for a walk together and meet an elephant. The lion begin to fight with the elephant and the elephant kills him.
The cat is very sorry. “What shall I do?” she thinks.
“The elephant is stronger than the lion. I shall go to the elephant and make friends with him.”
So they become friends for many, many days.

Once they go for a walk and meet a hunter. The hunter shoots at the elephant and kills him. The cat is sorry, but she thinks, “The man is stronger than the elephant, I see.”
So she asks the hunter, “May I go with you?”
“All right, let’s go home together,” he says.
They come to the man’s home. His wife meets him and takes his gun from him. The cat sees that and thinks: “Oh, the woman is the strongest of all! She can take the hunter’s gun from him, and he does not fight with her. He does not even say a word!” The man sits down at the table and the woman goes to the kitchen. The cat goes to the kitchen too. She decides to stay with the woman forever.

That’s why you always see a cat in the kitchen at a woman’s feet.